Het grote judo woordenboek

Om het overzichtelijk te houden voor je website, heb ik de termen ingedeeld in zes specifieke thema’s.

Ayumi-ashi: Gewone loopwijze (voet voor voet).
Dojo: de trainingszaal.
Judogi: Het officiële judopak (vaak kortweg ‘Gi’ genoemd).
Judoka: Beoefenaar van het judo.
Kiai: De strijdkreet (om kracht te verzamelen en de tegenstander te overrompelen).
Kumi-kata: De manier van vastpakken (de pakking).
Kyu: De leerlinggraden (gekleurde banden).
Dan: De meestergraden (zwarte banden).
Obi: De judoband.
Rei: De groet (symbool voor respect).
Sensei: Leraar / Meester.
Tatami: De judomat (vroeger van rijststro, nu van schuimrubber).
Tori: De uitvoerder van de techniek (degene die werpt).
Uke: De ontvanger van de techniek (degene die valt).

Waza: Techniek.
Kuzushi: Het uit balans brengen van de tegenstander (essentieel voor elke worp).
Tsukuri: Het voorbereiden van de worp (het indraaien).
Kake: De daadwerkelijke uitvoering/worp.
Randori: Vrij oefenen (sparren).
Uchi-komi: Herhaaldelijk indraaien zonder de worp af te maken (voor automatisering).
Nage-komi: Het daadwerkelijk maken van worpen achter elkaar
Yako-soku-geiko: Zonder weerstand uit beweging werpen
Kata: Voorgeschreven stijlvormen (bijv. Nage-no-Kata).
Ukemi: Valbreken (veilig landen).
Mae-ukemi: Voorwaartse val.
Ushiro-ukemi: Achterwaartse val.
Yoko-ukemi: Zijwaartse val.
Zempo-kaiten-ukemi: Voorwaartse rol.

Veel worpen zijn vernoemd naar het lichaamsdeel dat het meeste werk doet:

Dit wordt bij de Academie vaak gebruikt tijdens de warming-up of bij uchi-komi series.

Essentieel voor het begrijpen van hoe je door de dojo beweegt.

Mae: Voorwaarts (bijv. Mae-mawari-ukemi – voorwaartse rol).
Ushiro: Achterwaarts.
Yoko: Zijwaarts.
Migi: Rechts.
Hidari: Links.
Shintai: Verplaatsingen van het lichaam.
Tsugi-ashi: Aansluitpas (de ene voet volgt de andere zonder deze te passeren).
Tai-sabaki: Lichaamsdraai (het wegstappen uit de aanvalslijn).

Voor de judoka die precies wil weten wat er op de mat gebeurt.

Om de diepgang van de Academie te benadrukken.

Jita-kyoei: “Wederzijds welzijn en voordeel”. Samenwerken om beiden beter te worden.
Seiryoku-zenyo: “Maximale efficiëntie met minimale inspanning”. De kracht van de ander gebruiken.
Ju: Zacht / Meeverend (de ‘Ju’ in Judo).
Do: De weg / Het pad (de ‘Do’ in Judo).
Shin-Gi-Tai: De drie-eenheid van judo: Shin (Mentale instelling/geest), Gi (Techniek/vaardigheid) en Tai(Lichaam/kracht).

Gaeshi-waza: Overnames: (de kracht van de ander overnemen).
Hikite: De trekkende hand (meestal de hand aan de mouw).
Tsurite: De tillende hand (meestal de hand aan de revers).
Jigo-tai: Verdedigende houding (door de knieën gezakt, zwaartepunt laag).
Shizen-tai: Natuurlijke, rechtopstaande houding.
Kansetsu: Gewricht (vaak in combinatie met Kansetsu-waza voor armklemmen).
Renraku-waza: Combinatietechnieken (meerdere worpen achter elkaar).
Sutemi: Letterlijk “het lichaam wegwerpen” (het offeren van je eigen balans).
Tandoku-renshu: Schaduwboksen voor judo (alleen trainen zonder partner).

In een academie is de samenwerking cruciaal. Deze termen verduidelijken de rollen op de mat:

Uke: De “ontvanger”. De persoon die de techniek ondergaat en leert goed te vallen.
Tori: De “nemer”. De persoon die de techniek uitvoert en leert controleren.