In de Koshi-waza serie staat het contact tussen de lichamen centraal. De heup fungeert hierbij als het centrale punt (fulcrum) waar de tegenstander overheen wordt bewogen. Deze serie leert de judoka hoe hij zijn eigen zwaartepunt onder dat van de ander brengt om met minimale kracht een maximale worp te genereren.

1. Uki-goshi (Zwevende heupworp)

Uki-goshi is historisch gezien een van de belangrijkste worpen van het judo; het was de favoriete techniek van Jigoro Kano. In de kata reageert Tori op een slag van Uke (Tento-uchi).

• De essentie: In tegenstelling tot de bekende O-goshi, waarbij je de ander echt optilt, “zweeft” Uke hier over de heup. Tori draait zijn heup maar een klein stukje in, waardoor Uke door zijn eigen voorwaartse momentum over het draaipunt heen rolt.
• Technisch detail: De arm van Tori gaat om het middel van Uke en trekt hem strak tegen de heup aan op het moment dat Uke de slag inzet.

2. Harai-goshi (Veegheupworp)

Deze worp wordt in de kata uitgevoerd als reactie op een poging van Uke om om de worp van Tori heen te stappen.

• De essentie: Wanneer Uke zijn balans probeert te herstellen door opzij te stappen, “veegt” Tori de buitenkant van Uke’s rechterdij weg met zijn eigen rechterbeen, terwijl hij de heupworp inzet.
• Technisch detail: De coördinatie tussen de trekkracht van de armen en het maaien van het been moet perfect gelijktijdig gebeuren om de dynamiek van de worp te behouden.

3. Tsurikomi-goshi (Liftende trek-heupworp)

Dit is technisch gezien vaak de lastigste worp uit deze serie. Tori dwingt Uke hierbij om hoog op zijn tenen te komen staan.

• De essentie: Tori pakt de revers van Uke hoog vast en “lift” deze omhoog terwijl hij diep onder Uke indraait. Uke wordt hierdoor volledig uitgestrekt, waardoor hij elk contact met de mat verliest.
• Technisch detail: In de kata wordt deze worp vaak uitgevoerd met een gestrekte arm bij de revers, wat een enorm gevoel voor balans van Tori vereist terwijl hij diep door de knieën zakt.

Kenmerken van de Koshi-waza Serie

• Lichaamscontact: Dit is de serie van de “verbinding”. De buik en heup van Tori moeten volledig contact maken met de zij of buik van Uke.
• Tai-sabaki (Indraaien): Het snelle en vloeiende indraaien van de heupen is cruciaal. Elke aarzeling verbreekt de vloeiende lijn van de kata.
• Reactief: Elke worp in deze serie is een direct antwoord op een specifieke actie of reactie van Uke, wat het reactievermogen van de judoka traint.

Uki-goshi is de eerste techniek van de tweede serie (Koshi-waza). Het is een worp die doordrenkt is van historie: het was de persoonlijke favoriet van de grondlegger van het judo, Jigoro Kano. Waar veel heupworpen draaien om het hoog optillen van de tegenstander, draait Uki-goshi om het “blokkeren” en laten wegvloeien van de beweging.

De Uitvoering in de Kata

In de Nage-no-Kata wordt Uki-goshi uitgevoerd als een directe verdediging tegen een aanval.

1. De Aanval: Net als bij Seoi-nage valt Uke aan met een slag op het hoofd (Tento-uchi).
2. De Verdediging: Tori stapt niet achteruit, maar beweegt juist naar Uke toe. Hij glijdt onder de arm van de slag door en slaat zijn arm stevig om het middel van Uke.
3. De “Zwevende” Heup: In plaats van beide heupen volledig voor Uke te draaien (zoals bij O-goshi), draait Tori zijn heup slechts half in. Uke wordt niet omhoog getild, maar wordt over de hoek van de heup getrokken.
4. De Worp: Door een krachtige rotatie van Tori’s bovenlichaam “vliegt” Uke om de heup heen. De val is zijwaarts en cirkelvormig.

Cruciale Details voor de Bibliotheek

• Het Verschil met O-goshi: Bij O-goshi breng je jouw zwaartepunt onder dat van Uke om hem op te tillen. Bij Uki-goshi blokkeer je de rotatie van Uke met je heup en gebruik je zijn eigen draaikracht om hem te werpen. Uke “zweeft” als het ware over de zijkant van je heup.
• De Grip: De arm die om het middel van Uke gaat, moet hem strak tegen je aan trekken. Er mag geen ruimte zijn tussen de lichamen op het moment van de draai.
• Timing: De worp moet precies op het piekmoment van Uke’s voorwaartse beweging worden ingezet.

De Filosofie achter Uki-goshi

Uki-goshi staat symbool voor directheid. In plaats van de aanval af te wachten of te ontwijken, “snijdt” Tori door de aanval van de tegenstander heen. Het leert de judoka dat je met een minimale verandering in je eigen positie een enorme impact kunt hebben op de balans van de ander. Het is de puurste vorm van het hefboomprincipe in de heup-serie.

Wist je dat? Jigoro Kano kon met Uki-goshi veel grotere en sterkere tegenstanders werpen, juist omdat hij niet probeerde hun volle gewicht te tillen, maar hun eigen beweging tegen hen gebruikte.

Harai-goshi is de tweede techniek van de heupserie. Waar Uki-goshi draait om een subtiele rotatie, is Harai-goshi een krachtige, vloeiende worp die laat zien hoe je een tegenstander werpt die probeert te ontsnappen aan je techniek.

De Uitvoering in de Kata

In de Nage-no-Kata ontstaat deze worp vanuit een logisch duel tussen Tori en Uke:

1. De Aanloop: Tori en Uke bewegen samen achterwaarts (voor Tori). Tori maakt een heupworp bij de 3e pas.
2. De zwaai: Tori maait (veegt) Tori met de achterkant van zijn rechter onderbeen het onderbeen van van Uke weg.
3. De Worp: Door de combinatie van de liftende beweging van de armen en de vegende beweging van het been, wordt Uke in een grote boog geworpen.

Cruciale Details voor de Bibliotheek

• Contactpunt: Het is essentieel dat de heup van Tori stevig tegen de onderbuik van Uke geplaatst blijft. De veeg met het been is een verlengstuk van de heupbeweging, geen losse trap.
• De “Tsurite” (Mouw-revers sturing): De hand bij de revers moet Uke omhoog en naar voren trekken (Tsurikomi), zodat Uke’s gewicht op zijn voorvoeten komt te staan. Dit maakt het been “licht” genoeg om weg te vegen.
• Balans van Tori: Ondanks de krachtige beenbeweging moet Tori na de worp perfect in balans blijven op één been, met het bovenlichaam gecontroleerd voorovergebogen. Dit toont de volledige beheersing van de techniek.

De Filosofie achter Harai-goshi

Harai-goshi leert de judoka om door te zetten en aan te passen. Het is de oplossing voor een situatie waarin een standaard heupworp (zoals O-goshi) faalt omdat de tegenstander te veel weerstand biedt of probeert weg te stappen. Het symboliseert het principe dat judo een continu proces is: als plan A niet werkt, vloeit de beweging naadloos over in plan B.

Tsurikomi-goshi is de derde en laatste techniek van de Koshi-waza serie. Het is technisch gezien een van de meest uitdagende worpen in de Nage-no-Kata. De naam verwijst naar de gecombineerde actie van het liften (Tsuri) en het trekken (Komi).

De uitvoering in de kata

In de kata wordt deze techniek getoond als een antwoord op een Uke die zich stijf houdt en naar achteren leunt om niet geworpen te worden.

1. De Situatie: Tori probeert Uke uit balans te trekken, maar Uke reageert door zijn lichaam te verstijven en zijn zwaartepunt naar achteren te plaatsen.
2. De Lift: In plaats van tegen de kracht van Uke in te gaan, gebruikt Tori zijn revershand om Uke recht omhoog te trekken. Hierdoor wordt Uke gedwongen om op zijn tenen te komen staan.
3. De Inzet: Terwijl Uke “hoog” staat, zakt Tori razendsnel en diep met zijn zwaartepunt onder de heupen van Uke. In de kata gebeurt dit met een bijna gestrekte arm die de revers hoog vasthoudt.
4. De Worp: Door de benen krachtig te strekken en het bovenlichaam naar voren te buigen, rolt Uke over de rug van Tori.

Cruciale details voor de bibliotheek

• De Reversgreep: In tegenstelling tot veel andere heupworpen, houdt Tori de revers van Uke hoog vast. De elleboog van Tori moet onder de oksel van Uke door gaan om de nodige hefboomwerking te creëren.
• Diep Zakken: Het geheim van deze worp zit in de benen. Tori moet veel dieper zakken dan bij Uki-goshi of Harai-goshi, omdat Uke door de liftende beweging volledig verticaal gestrekt is.
• De Stand van de Voeten: De voeten van Tori moeten precies tussen de voeten van Uke worden geplaatst om een stabiel platform te bieden voor de lift.

De filosofie achter Tsurikomi-goshi

Tsurikomi-goshi is de ultieme les in het creëren van een kans. Waar Uke probeert de situatie te bevriezen door stijf te worden, dwingt Tori hem in een onstabiele positie (op de tenen). Het leert de judoka dat je een defensieve tegenstander niet moet proberen om te duwen, maar moet “oprekken” totdat zijn balans zo precair is dat een worp mogelijk wordt.

Wist je dat er: twee varianten van deze worp bestaan: de “standaard” versie en de Sode-tsurikomi-goshi (waarbij de mouwen worden vastgehouden). In de Nage-no-Kata wordt echter altijd de klassieke versie met de hoge reversgreep getoond.