Ai-yotsu (相四つ) is een veelgebruikte term in het judo en betekent dat beide judoka’s met dezelfde voorste zijde tegenover elkaar staan. Dit kan zijn:

• Rechts tegen rechts
• Links tegen links

Het tegenovergestelde is kenka-yotsu, waarbij een rechtshandige judoka tegenover een linkshandige judoka staat.

Bij ai-yotsu ontstaat vaak een tactisch gevecht om de beste kumi-kata (grip). Omdat beide judoka’s vanuit dezelfde houding werken, proberen zij elkaar voortdurend te overtreffen in grip, houding en positie.

Belangrijke doelen tijdens de gripstrijd zijn:

• Controle krijgen over de mouw van de tegenstander.
• Een sterke reversgreep veroveren.
• De houding van de tegenstander verstoren (kuzushi).
• Een gunstige aanvalshoek creëren.

Vaak bepaalt niet de eerste worp, maar de kwaliteit van de grip wie uiteindelijk de aanval kan inzetten.

Hoewel ai-yotsu alleen aangeeft dat beide judoka’s met dezelfde zijde voor staan, bestaan er veel verschillende varianten. Juist deze verschillen maken de gripstrijd interessant.

Sommige judoka’s plaatsen hun revershand hoog in de nek of diep achter de kraag. Hiermee kunnen zij:

• de houding van de tegenstander gemakkelijker breken;
• meer druk naar beneden uitoefenen;
• de bewegingsvrijheid van de tegenstander beperken;
• gemakkelijker draaien voor technieken zoals seoi-nage, uchi-mata of harai-goshi.

Een hoge nekgreep kan erg dominant zijn, maar vraagt ook om een goede lichaamshouding en actieve controle.

Andere judoka’s kiezen juist voor een lagere reversgreep, dichter bij de borst. Deze grip biedt vaak meer bewegingsvrijheid en maakt snelle aanvallen, zoals ko-uchi-gari, o-uchi-gari of tai-otoshi, eenvoudiger.

Niet iedere ai-yotsu ziet er hetzelfde uit. Sommige judoka’s staan bewust extreem rechts of juist extreem links ten opzichte van hun tegenstander. Door deze hoek te kiezen proberen zij:

• een betere aanvalslijn te creëren;
• de favoriete techniek van de tegenstander te neutraliseren;
• hun eigen tokui-waza beter tot zijn recht te laten komen;
• de gripstrijd in hun voordeel te beslissen.

Hierdoor kan een rechts-tegen-rechts-situatie er totaal anders uitzien dan een andere rechts-tegen-rechts-situatie.

In het moderne wedstrijdjudo is ai-yotsu veel meer dan alleen dezelfde stand. Topjudoka’s letten voortdurend op:

• de positie van de voeten;
• de afstand tussen beide judoka’s;
• de hoogte van de reversgreep;
• de controle over de mouw;
• de hoek waarin beide judoka’s ten opzichte van elkaar staan;
• de druk die wordt uitgeoefend op de tegenstander.

Vaak zijn juist deze kleine details bepalend voor wie de gripstrijd wint en als eerste succesvol kan aanvallen.

Vanuit een ai-yotsu-situatie worden onder andere de volgende technieken veel toegepast:

• Seoi-nage
• Tai-otoshi
• Uchi-mata
• Harai-goshi
• O-soto-gari
• O-uchi-gari
• Ko-uchi-gari
• Sasae-tsurikomi-ashi

Ai-yotsu draait niet alleen om het uitvoeren van een techniek, maar vooral om het winnen van de gripstrijd. Oefen daarom tijdens de training met verschillende situaties:

• een hoge of lage reversgreep;
• verschillende lichaamshoeken;
• aanvallen vanuit een dominante én een verdedigende grip;
• het verbreken en opnieuw opbouwen van grips.

Hoe beter je leert omgaan met de verschillende vormen van ai-yotsu, hoe gemakkelijker je tijdens wedstrijden de controle over het gevecht kunt nemen en je eigen judo kunt opleggen.